از یک اعتراض چنددقیقهای روی رانوی کاس (COS) در نیویورک تا استعفای استیون کالب (Steven Kolb)، مدیرعامل شورای طراحان مد آمریکا؛ ماجرای ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ یکی از عجیبترین حاشیههای هفته مد نیویورک امسال بود. اما پشت ویدئوی وایرالشده، یک سؤال بزرگتر هم وجود دارد: آیا این ماجرا فقط درباره رفتار یک مدیر فشن بود، یا درباره رابطه پیچیده صنعت مد با پشم، حیوانات، «تأمین مسئولانه» و حق اعتراض؟
همهچیز از یک رانوی در منهتن شروع شد
۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶، کاس (Steven Kolb) مجموعه پاییز ۲۰۲۶ خود را در ساختمان مرکز نوآوری نیویورک (WSA) در منهتن و در جریان هفته مد نیویورک نمایش میداد. مجموعهای که توسط مارین گوستافسون (Karin Gustafsson) طراحی شده بود، ترکیبی از «مدرنیسم اداری» و حالوهوای دهه ۱۹۲۰ بود و اتفاقاً مقدار قابلتوجهی از زبان متریال کاس (COS)، از جمله پشم، در آن حضور داشت.
اما چند دقیقه بعد، تمرکز رسانهها از لباسها به چیزی کاملاً متفاوت منتقل شد.
گروهی از فعالان PETA وارد نمایش شدند و با در دست داشتن پلاکاردهایی علیه استفاده از پشم، به روی رانوی رفتند.
روی یکی از پلاکاردها نوشته شده بود: گوسفندها را برای بهدست آوردن پشم، میزنند و آزار میدهند، نخرید (Sheep beaten and bloodied for wool. Don’t buy it.)!
پنج یا شش نفر از فعالان در محل حضور داشتند؛ بخشی برای ورود به رانوی و بخشی برای فیلمبرداری از اعتراض. چند نفر از معترضان بدون درگیری جدی توسط نیروهای امنیتی خارج شدند.
اما در گوشه دیگری از سالن اتفاق متفاوتی افتاد.
استیون کالب (Steven Kolb)، مدیرعامل و رئیس شورای طراحان مُد آمریکا (Council of Fashion Designers of America) یا CFDA، خودش وارد عمل شد. و همین تصمیم، اعتراض نسبتاً همیشگی بنیاد مردمی رعایت اصول اخلاقی در برابر جانوران یا پیتا (PETA) را به یکی از بزرگترین داستانهای خبری هفته مُد نیویورک تبدیل کرد.
لحظهای که همهچیز از کنترل خارج شد
ویدئویی که Fashionista از محل منتشر کرد، نشان میدهد Kolb یکی از معترضان، Andrija Barak، را از مسیر رانوی دور میکند، پلاکاردش را میگیرد و او را روی زمین مهار میکند.
در بخشی از ویدئو، دست Kolb روی دهان او قرار میگیرد و با دستها و پاهایش مانع حرکت او میشود.
کمی بعد، او با Mason Melito، فعال PETA، نیز درگیر میشود و او را از مسیر دور میکند. (Fashionista)
نکته مهم اینجاست که حتی روایت رسمی CFDA هم رفتار Kolb را قابل دفاع ندانست.
خود Kolb اندکی بعد گفت واکنشش نامناسب بوده و این کار باید به تیم امنیتی سپرده میشده است. (Reuters)
یعنی ماجرا دیگر صرفاً «معترضانی که نمایش مد را مختل کردند» نبود.
از آن لحظه سؤال اصلی تبدیل شد به:
چرا یکی از قدرتمندترین مدیران صنعت مد آمریکا شخصاً وارد برخورد فیزیکی با معترضان شد؟
چرا پیتا (PETA) اصلاً کاس (COS) را هدف گرفته بود؟
برای فهمیدن ماجرا باید یک قدم عقب برویم.
پیتا مدتهاست تمرکز خود را از خز به سایر مواد حیوانی، از جمله پشم، گسترش داده است.
کاس (COS) متعلق به گروه اچ اند ام (H&M Group) است و گروه اچ اند ام از پشم در زنجیره محصولاتش استفاده میکند.
پیتا در ماههای قبل از هفته مُد نیویورک کمپینی علیه گروه اچ اند ام راه انداخته بود و مدعی شده بود که در یک واحد تولید پشم در آفریقای جنوبی که دارای گواهینامه برنامه بینالمللی صدور گواهی و ردیابی برای الیاف نساجی پایدار (NATIVA) بوده، حیوانات مورد ضربوشتم و بدرفتاری قرار گرفتهاند.
پیتا میگوید این واحد از طریق یک واسطه با زنجیره تأمین گروه اچ اند ام ارتباط داشته است.
اما اینجا یک نکته مهم وجود دارد که در بازنشرهای شبکههای اجتماعی بهراحتی گم میشود:
این ادعا به معنای اثبات این موضوع نیست که پشم تمام محصولات اچ اند ام یا کاس از همان مزرعه آمده است.
در گزارشهای مربوط به ماجرا نیز این تمایز مطرح شده است؛ بنابراین نباید ادعای پیتا درباره یک عملیات خاص را به کل زنجیره تأمین COS تعمیم داد.
دفاع اچ اند ام چه بود؟
گروه اچ اند ام (H&M Group) در واکنش به جنجال گفت که در مورد الیاف حیوانی، از مزارع دارای گواهی استفاده میکند و در صورت امکان از منابع بازیافتی بهره میگیرد.
این شرکت همچنین درباره خود حادثه گفت اولویت آن در نمایش کاس (COS)، امنیت مهمانان، مدلها و کارکنان بوده و نسبت به اتفاق رخداده ابراز تأسف کرد.
بنابراین در حال حاضر دو روایت مشخص مقابل هم قرار دارند:
روایت :PETA
گواهیهای «مسئولانه» لزوماً تضمین نمیکنند که حیوانات در فرآیند تولید پشم با خشونت مواجه نشوند.
روایت :H&M
این گروه برای الیاف حیوانی خود از سیستمهای دارای گواهی استفاده میکند و تا حد امکان از مواد بازیافتی نیز بهره میگیرد.
این اختلاف دقیقاً همان جایی است که بحث مهمتری درباره ردیابی منشاء، گواهینامه و مسئولیت برندها در زنجیره تأمین شکل میگیرد.
اما چرا این اعتراض ناگهان به بحران CFDA تبدیل شد؟
چون شخصی که با معترضان برخورد کرد، یک مدیر معمولی در پشت صحنه نمایش نبود.
استیون کالب (Steven Kolb) از چهرههای بسیار شناختهشده ساختار فشن آمریکا بود.
او حدود دو دهه در CFDA فعالیت داشت و از سال ۲۰۱۱ مدیرعامل آن بود. CFDA هم یکی از مهمترین نهادهای صنفی صنعت مد آمریکا و برگزارکننده هفته مُد نیویورک است.
در نتیجه ویدئویی که در حالت عادی شاید یک «اختلال در رانوی» تلقی میشد، به بحران مدیریتی تبدیل شد.
و نکته جالبتر اینکه کالب خودش سابقه فعالیت در حوزه مسائل مربوط به حیوانات را داشت.
CFDA پیشتر اعلام کرده بود که از سپتامبر ۲۰۲۶، خز واقعی دیگر در رویدادهای هفته مد نیویورک مجاز نخواهد بود.
اما این ممنوعیت درباره پشم اعمال نمیشد.
به همین دلیل، اعتراض PETA در واقع به یکی از تناقضهای جالب صنعت مد اشاره میکرد: چرا خز میتواند از رانوی حذف شود اما پشم همچنان بخشی پذیرفتهشده از مد باشد؟
PETA چه میخواست؟
PETA فقط به دنبال مختلکردن یک نمایش نبود.
هدف اعلامشده این سازمان، فشار بر گروه اچ ان ام و کاس برای حذف پشم از محصولاتشان است.
این گروه پیش از هقته مد نیویورک نیز کمپین خود را علیه اچ اند ام تشدید کرده بود؛ حتی یک «گوسفند» مصنوعی خونآلود را برای مدیرعامل مدیر اچ ان ام فرستاد و اعلام کرد قصد دارد اعتراضهای خود را مقابل فروشگاههای H&M در آمریکا ادامه دهد.
بعد از اتفاق کاس نیز پیتا گفت قصد دارد با کالب ملاقات کند و ویدئوهای تحقیقات خود درباره صنعت پشم را به او نشان دهد.
حتی مهمتر اینکه پیتا از پیگیری اولیه گزارش پلیس علیه کالب عقب نشست و اعلام کرد ترجیح میدهد ابتدا با او مذاکره کند.
این بخش ماجرا مهم است؛ چون در روزهای اول خبر، بعضی گزارشها درباره احتمال شکایت کیفری و اتهامات احتمالی صحبت میکردند، اما تا این لحظه مسیر اعلامشده PETA، گفتوگو بوده است.
و بعد، ضربه اصلی وارد شد: استعفای کالب
در ۱۴ سپتامبر، CFDA اعلام کرد کالب تا پایان بررسی داخلی در مرخصی خواهد بود.
خود کالب نیز عذرخواهی کرد و گفت: هیچ توجیهی برای اینکه شخصی رو به شکل فیزیکی نگه داریم، وجود نداره (There is no justification for physically restraining another person.)
او همچنین گفت که باید اجازه میداد تیم امنیتی ماجرا را مدیریت کند.
اما ماجرا همانجا تمام نشد.
۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، کالب اعلام کرد از سمت مدیرعامل و رئیس CFDA کنارهگیری میکند.
او هنگام اعلام استعفا گفت که پس از ۲۰ سال رهبری CFDA، زمان آن رسیده که از این سازمان کنار برود.
CFDA نیز ضمن احترام به تصمیم او، از سالهای فعالیتش تقدیر کرد.
بنابراین اگر بخواهیم اثر مستقیم این حادثه را تا امروز، ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، خلاصه کنیم: PETA به استفاده از پشم اعتراض کرد، با برخورد فیزیکی مواجه شد، ویدئو وایرالشد، کالب، رییس CFDA استعقا کرد.
و این زنجیره، بسیار فراتر از چیزی است که معمولاً یک اعتراض در هفته مد ایجاد میکند.
آیا PETA برنده شد؟
از نظر خبری، یک اتفاق مهم برای این کمپین افتاد: اعتراض PETA که احتمالاً قرار بود چند دقیقه طول بکشد، به خبری بینالمللی تبدیل شد.
اما اگر «موفقیت» را به معنای تغییر سیاست H&M/COS درباره ایتفاده از پشم در نظر بگیریم، هنوز چنین نتیجهای اعلام نشده است.
H&M Group همچنان از مدل تأمین مبتنی بر گواهینامه و استفاده از مواد بازیافتی دفاع میکند و تا این لحظه اعلام نکرده که پشم را بهطور کامل از محصولات خود حذف خواهد کرد.
پس بهتر است این دو موضوع را با هم قاطی نکنیم: موفقیت رسانهای کمپین ≠ تغییر سیاست متریال برند
البته PETA دقیقاً روی همین شکاف کار میکند: تبدیل یک تصویر وایرال به فشار طولانیمدت روی برند.
عواقب احتمالی برای COS و H&M چیست؟
۱. افزایش فشار درباره زنجیره تأمین پشم
احتمالاً مهمترین اثر بلندمدت برای COS و H&M همین خواهد بود.
تا پیش از این، مصرفکننده معمولاً با یک عبارت مثل: استفاده مسئولانه از پشم (Responsible Wool)، احساس میکرد مسئله حیوانات حل شده است.
اما PETA تلاش میکند این فرض را زیر سؤال ببرد:
- چه کسی گواهی را صادر کرده؟
- چه چیزی واقعاً ممیزی شده؟
- زنجیره تأمین تا کجا قابل ردیابی است؟
- و اگر در یک مزرعه دارای گواهی تخلف رخ دهد، مسئولیت برند تا کجاست؟
این بحث میتواند بسیار جدیتر از خود اعتراض کاس (COS) باشد.
۲. فشار برای شفافیت بیشتر
H&M Group همین حالا نیز در برنامههای خود درباره پشم، چرم و سایر مواد کشاورزی از موضوعاتی مانند ردیابی، مدیریت ریسک و انتخاب متریال صحبت میکند. این شرکت همچنین در پروژههای مرتبط با دامداری و پشم در آفریقای جنوبی و آرژانتین مشارکت دارد.
بنابراین احتمالاً سؤال بعدی رسانهها فقط این نخواهد بود که: «آیا پشم استفاده میکنید؟»
بلکه: «دقیقاً پشم مورد استفاده شما از کجا میآید؟» خواهد بود.
۳. خطر تغییر تصویر COS
این اتفاق یک تناقض عجیب برای کاس (COS) ایجاد کرده است.
برند بهخاطر طراحی مینیمال، آرام و کنترلشدهاش شناخته میشود؛ حتی ووگ درباره مجموعه پاییز 2026 آن از نوعی رویکرد تسلیمناپذیری صحبت کرده است.
اما تصویری که این بار از نمایش COS در شبکههای اجتماعی منتشر شد: مدلها + لباسهای مینیمال + درگیری فیزیکی + معترضِ رویِ زمین، بود.
این تضاد تصویری میتواند بسیار قدرتمند باشد.
برندهای فشن معمولاً میلیونها دلار صرف ساختن یک تصویر دقیق و کنترلشده میکنند؛ اما یک ویدئوی چندثانیهای میتواند همان تصویر را برای مدتی تحتالشعاع قرار دهد.
۴. آیا ممکن است خود COS متهم به مسئولیت مستقیم شود؟
اینجا باید بسیار دقیق بود.
در حال حاضر، موضوع اصلی مسئولیت حقوقی و مدیریتی کالب (Kolb) است، نه اینکه کاس (COS) مرتکب خشونت شده باشد.
کاس، نمایش را برگزار میکرد و گروه اچ ان ام، مالک آن است، اما فردی که با معترضان برخورد فیزیکی کرد، کالب بود.
بنابراین نباید این سه را یکی دانست:
COS، محل وقوع حادثه است
H&M Group مالک COS و هدف کمپین PETA درباره پشم
استیون کالب از CFDA طرف اصلی بحران مربوط به برخورد فیزیکی
این تفکیک برای فهم تبعات حقوقی و وجهه عمومی ماجرا ضروری است.
۵. آیا کالب ممکن است با عواقب حقوقی روبهرو شود؟
در ابتدای ماجرا PETA اعلام کرد قصد دارد گزارش پلیس بدهد و حتی از احتمال پیگیری کیفری صحبت شد. اما چند روز بعد، پس از مشورت با پلیس و وکلا، PETA اعلام کرد که مسیر خود را تغییر داده و قصد دارد ابتدا با کالب دیدار کند.
بنابراین در حال حاضر نباید از «پرونده کیفری قطعی» صحبت کرد.
اما از نظر حقوقی، اصل ماجرا ساده نیست.
در نیویورک، اینکه یک فرد در چه شرایطی میتواند شخص دیگری را مهار کند، به عواملی مانند نوع تهدید، ضرورت، میزان نیروی استفادهشده و شرایط دقیق حادثه بستگی دارد.
از طرف دیگر، فیلم موجود فقط بخشی از ماجرا را نشان میدهد و نمیتوان صرفاً از روی یک کلیپ کوتاه درباره تمام ابعاد حقوقی حادثه حکم قطعی داد.
اما یک سؤال جذابتر: آیا این اتفاق میتواند صنعت مد را علیه «پشم» تغییر دهد؟
شاید.
و اینجا داستان واقعاً جالب میشود.
پیتا قبلاً برای خز همین مسیر را طی کرده بود: اعتراض، تصاویر شوکهکننده، فشار رسانهای، تغییر افکار عمومی، فشار روی برندها، سیاستهای جدید
اکنون سازمان تلاش میکند همین مدل را درباره پشم اجرا کند.
PETA حتی به سابقه ممنوعیت خز در هفته مُد نیویورک اشاره میکند و آن را نتیجه سالها فعالیت خود میداند.
اما تفاوت بزرگی وجود دارد: خز با پشم یکی نیست
این شاید مهمترین بخش کل داستان باشد.
در مورد خز، صنعت مد در بسیاری از بازارها به سمت جایگزینهای مصنوعی رفته است و استفاده از پوست خز بهشدت با مسئله کشتن حیوان برای ماده اولیه گره خورده است.
اما پشک محصولی است که از حیوان زنده گرفته میشود.
بنابراین بحث اخلاقی پیچیدهتر است.
طرفداران پشم میتوانند استدلال کنند که گوسفند برای تولید پشم الزاماً برای کشتن پرورش داده نمیشود و بنابراین از نظر اخلاقی نمیتوان پشم و فر را دقیقاً یکسان دانست.
در طرف مقابل، PETA استدلال میکند که خود فرآیند پرورش، جابهجایی، مهار، پشمچینی و در نهایت کنار گذاشتن حیوانات، میتواند با رنج و خشونت همراه باشد.
پس جنگ بعدی صنعت مد احتمالاً دیگر فقط بر سر این سؤال نیست که: «آیا خز اخلاقی است؟»
بلکه: «آیا هیچ شکل قابلقبولی از مواد اولیه قابل قبول در فشن وجود دارد؟» خواهد بود.
و یک نکته ظریف درباره خود اعتراض
PETA از یک طرف با اعتراضهای بسیار تهاجمی سابقهدار است.
از دهه ۱۹۹۰، فعالان این سازمان بارها وارد نمایشهای مد شدهاند، روی رانوی رفتهاند، پلاکارد به دست گرفتهاند و حتی در مواردی اقدامات بسیار نمایشیتری انجام دادهاند.
بنابراین اینکه PETA در یک فشن شو ظاهر شود، اتفاق بیسابقهای نیست.
اما اتفاق COS یک تفاوت مهم داشت: این بار خود اعتراض تقریباً زیر سایه واکنش صنعت مد قرار گرفت.
اگر کالب وارد درگیری نمیشد، احتمالاً داستان رسانهای چیزی شبیه این بود: «پیتا نمایش کاس را برای اعتراض به پشم مختل کرد.»
اما بعد از برخورد: «رئیس CFDA معترضان PETA را روی رانوی مهار کرد و استعفا داد.»
این تفاوت برای فهم قدرت تصویر در عصر شبکههای اجتماعی بسیار مهم است.
یک تناقض دیگر: چرا کالب؟
شاید عجیبترین قسمت داستان همین باشد.
کالب فقط یک مدیر فشن نبود که ناگهان علیه معترضان واکنش نشان دهد.
او یکی از چهرههایی بود که در تغییر موضع صنعت مد آمریکا نسبت به خز نقش داشت و از سوی افراد مختلف صنعت بهعنوان فردی حامی مسائل مرتبط با حیوانات توصیف شده است.
به همین دلیل واکنش او برای بسیاری حتی غیرمنتظرهتر بود.
در واقع این ماجرا یک پرسش مهم درباره رهبری در صنعت مد ایجاد کرد: وقتی یک اعتراض، نظم یک رویداد را به هم میزند، مرز میان حفاظت از یک رویداد و خاموشکردن یک صدای اعتراضی کجاست؟
و پاسخ صنعت مد به این سؤال احتمالاً از خود بحث پشم مهمتر خواهد بود.
بعد ازCOS، PETA متوقف نشد
اتفاقاً چند روز بعد، PETA فعالیت خود را در لندن ادامه داد.
در نمایش اچ اند ام در هفته مُد لندن نیز معترضان وارد رانوی شدند و با پلاکاردهایی علیه پشم اعتراض کردند. این بار، طبق گزارشها، نیروهای امنیتی آنها را بدون درگیری فیزیکی از محل خارج کردند.
این دو اتفاق در کنار هم یک مقایسه جالب ایجاد میکنند:
رانوی کاس در نیویورک با این شکل پیش رفت: اعتراض، دخالت ، برخورد فیزیکیِ کالب، بحران، استعفا
رانوی اچ اند ام در لندن: اعتراض، مداخله امنیتی، خروج معترضان، پایان نمایش
یعنی اتفاقِ کاس (COS) نشان داد نحوه مدیریت اعتراض میتواند به اندازه خود اعتراض در تعیین سرنوشت خبری آن اهمیت داشته باشد.
چه کسی بیشترین هزینه را داده است؟
اگر بخواهیم فقط بر اساس اتفاقات مستند تا ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ نگاه کنیم، پیامدهای مستقیم برای افراد و سازمانها یکسان نبوده است:
استیون کالب بزرگترین پیامد شغلی را تجربه کرده است: مرخصی، بررسی داخلی و در نهایت استعفا از CFDA پس از حدود دو دهه فعالیت.
CFDA: با یک بحران مدیریتی مواجه شده و باید در شرایطی که هفته مُد نیویورک همچنان نیازمند تثبیت جایگاه خود در رقابت جهانی شهرهای مد است، رهبر جدیدی برای سازمان پیدا کند.
H&M Group: با فشار تازهای درباره سیاست استفاده از پشم، اعتبار گواهیهای تأمین و شفافیت زنجیره تأمین روبهرو شده است.
COS: اینبرند ناخواسته تبدیل به صحنه یکی از جنجالیترین لحظات هفته مُد نیویورک شده و نامش با بحث پشم و برخورد با معترضان گره خورده است.
PETA: توانسته پیام خود درباره پشم را در یکی از بزرگترین ویترینهای رسانهای صنعت مد جهانی مطرح کند؛ هرچند اینکه این توجه رسانهای در نهایت به تغییر سیاست H&M Group منجر شود، هنوز مشخص نیست. (
و شاید مهمترین درس این ماجرا برای صنعت مد همین باشد
این داستان در ظاهر درباره یک نمایش COS، چند فعال PETA و یک درگیری چنددقیقهای است.
اما در لایه عمیقتر، چهار مسئله کاملاً متفاوت روی هم افتادهاند:
حقوق حیوانات: در چه شرایطی استفاده از مواد حیوانی قابل دفاع است؟
شفافیت زنجیره تأمین: آیا گواهینامه واقعاً میتواند تضمینکننده رفتار اخلاقی باشد؟
حق اعتراض: یک برند و برگزارکننده نمایش تا کجا باید اعتراض را تحمل کند؟
قدرت و مسئولیت مدیران: وقتی یک مدیر ارشد شخصاً وارد برخورد با معترض میشود، مرز مسئولیت حرفهای او کجاست؟
و شاید به همین دلیل است که ماجرای COS خیلی بزرگتر از یک اتفاق معمولی در هفته مد شد.
پشم ممکن است برای مد همان چیزی شود که خز در چند دهه گذشته بود؛ اما هنوز برای چنین نتیجهای خیلی زود است.
آنچه فعلاً قطعی است این است که یک اعتراض درباره گوسفندها، به استعفای یکی از شناختهشدهترین مدیران صنعت مد آمریکا منجر شده است.
و این شاید یکی از عجیبترین نمونههای سالهای اخیر باشد از اینکه در فشن، گاهی چیزی که بیرون از رانوی اتفاق میافتد، از خود لباسها خبرسازتر میشود.
میتوانید فیلم برخورد استیون کالب با معترض PETA را از این لینک ببینید.
